Tabağımızdaki Tehlike: Tarım İlaçları
Kayseri’de nar yedikten sonra rahatsızlanıp hastanede yaşamını yitiren 4 yaşındaki Saliha Çakır’ın otopsi raporundaki ölüm sebebi tarım ilacı kaynaklı yazılmıştır. Tarımda kullanılan kimyasal maddelere ‘tarım ilacı’ yerine ‘tarım zehri’ demek daha doğru bir ifadedir.
Tarım ilaçları zehirli kimyasal maddelerdir. Yetişkin sağlığına ani zarar vermeyen tarım ilaçları, çocuklar için ölümcül olabilmektedir. Çocuklar yetişkinlere kıyasla zehirli maddelerden çok daha fazla ve hızlı etkilenmektedir. Artan çocukluk kanseri riskinin, ebeveynlerin pestisitlere mesleki olarak maruz kalmasıyla ilişkili olduğu bildirilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl -öncelikle gelişmekte olan ülkelerde- 220.000 ölüm vakasını bildirmektedir.
Bir araştırmaya göre, dünya genelinden toplanan bal örneklerinin dörtte üçü pestisit kalıntısı içermektedir. Bu sonuç pestisitlerin kullanıldığı alanlar dışında, farklı ve geniş bir coğrafi alanlara dağıldıkları anlamına gelmektedir. Bazı pestisitler toprakta ve suda aylarca hatta yıllar boyunca zehirli etkisini yitirmeden kalmaktadır.
Tarım İlaçlarının Zararları (Pestisit Zararları)
Pestisitler insan sağlığında pek çok soruna yer açmaktadır:
- Kısırlık
- Üreme sağlığı bozuklukları
- Hormonal sistemde ve sinir sisteminde bozulmalar
- Kanser
Tarım alanlarında, ticari, ev ve bahçe uygulamalarında kullanılan pestisitlerin kanser riskini artırdığına dair, epidemiyolojik ve moleküler çalışmalar önemli kanıtlar sunmaktadır. Pestisitlere maruz kalma ile prostat kanseri, bazı lenfoma çeşitleri, lösemi ve meme kanseri arasında güçlü bağlantılar olduğunu gösteren çok sayıda yayın bulunuyor.
Bebek ve Çocuklarda Tarım İlaçlarının Etkisi
Bebekler ve çocuklar bu tür pestisitlerin yol açtığı sağlık zararı açısından en kırılgan grubu oluşturuyor. Bebek ve çocuklardaki kanser riskinin, yetişkinlere kıyasla 10 kata kadar daha fazla olduğu bilinmektedir.
Çevremizde farkında olmadan maruz kaldığımız pestisitler sonucunda, anne sütü analizlerinde bile pestisit kalıntılarına rastlanılmaktadır. Anne karnındaki fetüsler bir zar ile korunur; evrim sürecinde gelişen bu zar, sentetik kimyasalların geçişini engellemez. Birçok kimyasal madde maalesef fetüse kadar ulaşmaktadır.
Pestisitler kansere neden olabildiği gibi, aynı zamanda gen yapısını bozup genetik değişikliklere de sebep olmaktadır. Ayrıca karaciğer ve böbrek yetmezliğine, sinir sistemi harabiyetine, bazı nöroloji hastalıklara ve ani kalp ölümlerine neden olabilirler. Topraktaki mikro canlılıları öldüren pestisitler vücudumuza girdiklerinde de aynı etkileriyle faydalı bakterileri öldürerek mide ve bağırsak florasını bozmaktadır. Hormonal ve nörolojik sistem bozucu olan pestisitlerin sayısı hakkında bir sayı vermek zor olsa da var olan pestisitlerin üçte biri ile dörtte birinin bu nitelikte olması muhtemeldir. Üstelik bu tip pestisitlerin sayısı yıldan yıla artış göstermektedir.
Tarım İlaçlarının (Pestisit) Kullanım Sıklığı
Yediğimiz besinler, topraktan tabağımıza gelene kadar pek çok kez ilaçlanmaktadır. Örneğin:
- Bir kiraz 12 kez ilaçlanır
- Bir elma ise en az 30 kez ilaca maruz bırakılır
Tarım ilaçları; toprağı, suyu, ortamdaki diğer canlıları, gıda ve su aracılığı ile bizlerin sağlığını etkilemenin yanında üreticileri ve tarım işçilerinin sağlığını da olumsuz etkilemektedir. Bu pestisitler çocuklarımızın hormon ve sinir sistemine zarar verip gelişim bozuklarına, bizlerin ise kanser ve benzeri hastalıklara yakalanmamıza sebep oluyor. Topraktaki mikro canlılıları öldüren pestisitler vücudumuza girdiklerinde de aynı etkileriyle faydalı bakterileri öldürerek mide ve bağırsak florasını bozmaktadır.
Pestisit Kalıntılarından Korunma Rehberi
Sofranızdaki zehir yükünü azaltmak için şu adımları izleyebilirsiniz:
- Karbonatlı Su: 1 litre suya 1 tatlı kaşığı karbonat ekleyerek meyveleri bekletmek, yüzeydeki kalıntıları temizlemede sirkeli sudan daha etkilidir.
- Kabuk Soyma: Organik olduğundan emin olmadığınız ürünlerin kabuklarını soymak, pestisit maruziyetini azaltır.
- Mevsiminde Beslenme: Mevsim dışı ürünler genellikle daha yoğun ilaçlamaya maruz kalır.
- Analizli Ürünler: Temiz gıda için pestisit analizli aronya ürünleri gibi güvenilir seçenekleri tercih edin.
Tarım İlaçlarının Dünya Üzerindeki Etkisi
Dünya genelinde gözlenen biyolojik çeşitlilik kaybının en önemli nedenlerinin başında tarım ilaçları/zehirleri gelir. Pestisitler yüzyıla yakındır dünyanın dört bir yanındaki tarlalarda kullanılmakta ve çevremizde olumsuz bir kirlilik birikimi yaratmaktadır. Bugün için tüm pestisitler, yılın farklı zamanlarında yağmurda, havada, siste veya karda tespit edilebilmektedir. Püskürtülen insektisitlerin %98'inden fazlası ve herbisitlerin %95'i hedeflerinden farklı bir hedefe ulaşıyor; yani tozlayıcılar ve haşere avcıları gibi toprakta yaşayan faydalı organizmaları da öldürüyor.
Pestisit kullanımı ABD’de her yıl 67 milyon kuşun ölümüne neden oluyor. Dünya genelinde gıda kaynaklarının %35’i tozlaşmayı gerçekleştiren böcekler tarafından sağlanıyor. Yabani bitkilerin yüzde 80’inin tozlaşma için böceklere bağımlı olduğu tahmin ediliyor. Böceklerin yokluğu kuşların da yokluğu anlamına geliyor. Kuşların yokluğu ise tohumlarını kuşlar vasıtasıyla tabiata yayan ağaç türlerinin yok olması demektir.
İlkel İnsandan Günümüze Toprağı Koruma Kavramı
"Toprak insana değil, insan toprağa aittir!
Kızılderili reisi Seattle, 1854’te şunları demiştir: Ben ve halkım için önemli olan şeyler oldukça başka, insan bir su birikintisinin çevresinde toplanmış kurbağaların, ağaçlardaki kuşların ve doğanın seslerini duymadıkça yaşamın ne anlamı, ne değeri olur?
Biz Kızılderililer, bir su birikintisinin yüzeyini yalayan rüzgârın sesini ve kokusunu severiz. Çam ormanlarının kokusunu taşıyan ve yağmurlarla yıkanıp gelmiş meltemleri severiz.
Beyaz adam bu topraklar üstünde yaşayan tüm canlılara saygı göstersin... Şu gerçeği iyi biliyorum. Toprak insana değil, insan toprağa aittir. Ve bu dünyadaki her şey: bir ailenin bireylerini birbirine bağlayan kan gibi ortaktır ve birbirine bağlıdır.
Dünyanın başına gelen her felaket, insanoğlunun da başına gelmiş demektir."
İlgini Çekebilir
Sorumluluk Reddi
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Herhangi bir tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi niteliği taşımaz. Sağlıkla ilgili özel durumlar için mutlaka uzman görüşü alınmalıdır. Dosewell, içerikte yer alan bilgilerin uygulanması sonucu oluşabilecek durumlardan sorumlu tutulamaz.